share this post

on this page

Je elektrische voertuigen staan een groot deel van de dag stil. Aan de laadpaal, op het depot, op het parkeerterrein. De batterijen zitten vol of zijn in ieder geval niet leeg. Bij regulier laden is dat dode capaciteit: stroom gaat erin, en daar blijft het bij. Bidirectioneel laden draait dat om. De stroom kan niet alleen de batterij in, maar er ook weer uit. Daarmee wordt elk geparkeerd voertuig een potentiële energiebron voor je gebouw, je bedrijventerrein of zelfs het elektriciteitsnet.

TL;DR

Bidirectioneel laden laat elektrische voertuigen stroom terugleveren in plaats van alleen afnemen. Dat opent mogelijkheden die verder gaan dan transport.

  • Bij V2B (Vehicle-to-Building) voedt het voertuig je pand, waarmee je verbruikspieken afvlakt en transportkosten verlaagt.
  • Bij V2G (Vehicle-to-Grid) lever je terug aan het net en kun je inkomsten genereren via flexibiliteitsmarkten.
  • De techniek vereist een bidirectionele laadpaal, een geschikt voertuig en een communicatiestandaard (ISO 15118-20) die beide kanten aanspreekt.
  • Zonder centrale aansturing bepaalt elk voertuig individueel wat het doet. Pas met een EMS wordt bidirectioneel laden een gecoördineerde strategie.
  • De businesscase groeit naarmate netcongestie toeneemt, dynamische tarieven de norm worden en batterijcapaciteit in voertuigen stijgt.

Bidirectioneel laden is geen toekomstmuziek. De techniek werkt, de standaarden zijn er en de eerste bedrijven passen het toe.

Wat is bidirectioneel laden?

Bidirectioneel laden betekent dat een elektrisch voertuig niet alleen stroom opneemt uit het net, maar ook stroom kan terugleveren. De energiestroom gaat in twee richtingen: van net naar batterij en van batterij terug naar een gebouw, een lokaal energiesysteem of het openbare elektriciteitsnet.

Bij regulier laden (unidirectioneel) is het voertuig uitsluitend een verbruiker. De laadpaal levert stroom, de batterij neemt op, klaar. Bidirectioneel laden voegt een tweede functie toe: het voertuig wordt ook een energiebron. De batterij die normaal alleen kilometers levert, kan nu ook kilowatturen leveren aan andere verbruikers op dezelfde locatie.

Het principe is vergelijkbaar met een vaste batterijopslag, maar dan mobiel. Een elektrische truck met een batterij van 300 tot 600 kWh heeft meer opslagcapaciteit dan menig stationair batterijsysteem. Een wagenpark van twintig voertuigen vertegenwoordigt al snel meerdere megawatturen aan beschikbare capaciteit, mits die capaciteit op het juiste moment beschikbaar is.

Batterijopslagsysteem naast een industriële productiehal met elektrische bestelbussen aan de laadpaal

De varianten: V2B, V2G, V2L en V2X

Bidirectioneel laden is een verzamelbegrip. De toepassingen verschillen in waar de teruggeleverde stroom naartoe gaat.

  • V2B (Vehicle-to-Building) houdt de stroom achter je eigen meter. Het voertuig levert terug aan het gebouw of het laadplein waar het geparkeerd staat. Dat is de meest directe toepassing: je vlakt verbruikspieken af met de batterij van je voertuig in plaats van met netstroom. Geen export, geen afstemming met de netbeheerder. Voor veel bedrijven is V2B de logische eerste stap.
  • V2G (Vehicle-to-Grid) gaat een stap verder. Hier levert het voertuig stroom terug aan het openbare elektriciteitsnet. Dat maakt handel mogelijk: je kunt flexibiliteit aanbieden op momenten van netschaarste en daar een vergoeding voor ontvangen. V2G vereist wel een contract met een energieleverancier of aggregator en afstemming met de netbeheerder.
  • V2L (Vehicle-to-Load) is de kleinschaligste variant. Het voertuig voedt een apparaat of een tijdelijke installatie via een stopcontact op het voertuig zelf. Handig op een bouwplaats of bij een evenement, maar voor structureel zakelijk gebruik beperkt.
  • V2X (Vehicle-to-Everything) is het overkoepelende concept dat al deze varianten omvat. In de praktijk gebruiken fabrikanten en beleidsmakers V2X wanneer ze het hebben over de brede potentie van bidirectioneel laden, ongeacht de specifieke toepassing.

Voor de meeste zakelijke toepassingen zijn V2B en V2G het meest relevant. V2B levert directe besparingen op de energierekening. V2G voegt daar een inkomstenstroom aan toe, maar brengt ook meer complexiteit mee in contracten en afstemming.

Wat heb je nodig om bidirectioneel te laden?

Bidirectioneel laden vraagt om drie componenten die op elkaar zijn afgestemd: het voertuig, de laadpaal en de communicatielaag ertussen.

  • Een geschikt voertuig. Niet elk elektrisch voertuig kan stroom terugleveren. De batterij, de omvormer en de voertuigsoftware moeten teruglevering ondersteunen. Het aanbod groeit, maar verschilt sterk per merk en model. Bij aanschaf of lease is het zaak om de specificaties op dit punt expliciet te controleren.
  • Een bidirectionele laadpaal. Een standaard slimme laadpaal stuurt stroom in één richting. Voor bidirectioneel laden heb je een laadpaal nodig met een ingebouwde omvormer die stroom in beide richtingen kan voeren. Deze laadpalen zijn duurder dan unidirectionele varianten, maar de meerkosten dalen naarmate het aanbod toeneemt.

  • Communicatie via ISO 15118-20. De laadpaal en het voertuig moeten met elkaar communiceren over de richting en het vermogen van de energiestroom. De standaard daarvoor is ISO 15118-20, die specifiek bidirectionele communicatie ondersteunt. De Europese AFIR-verordening schrijft voor dat nieuw geplaatste DC-laadpunten in de EU technisch voorbereid moeten zijn op deze standaard.

Wat levert bidirectioneel laden bedrijven op?

De businesscase voor bidirectioneel laden verschilt per situatie, maar draait in de kern om drie dingen: piekverlaging, flexibiliteitswaarde en uitgestelde investeringen.

  • Verbruikspieken afvlakken. Op momenten dat je gebouw of depot veel stroom verbruikt, kan een voertuigbatterij bijspringen. Dat verlaagt je piekbelasting op het net, en daarmee je transportkosten. Het mechanisme is identiek aan peak shaving met een stationaire batterij, maar je gebruikt capaciteit die er al staat.
  • Flexibiliteit vermarkten. Met V2G kun je stroom terugleveren op momenten dat het net krap zit. Daar staat een vergoeding tegenover. Die vergoeding groeit naarmate netcongestie toeneemt en de vraag naar flexibiliteit stijgt. Je wagenpark wordt een asset die niet alleen rijdt, maar ook verdient wanneer het stilstaat.
  • Netverzwaring uitstellen. Bedrijven die hun energievraag laten groeien (meer laadpunten, meer productie, meer koeling) lopen tegen de grenzen van hun netaansluiting aan. Bidirectioneel laden geeft je extra speelruimte: in plaats van een zwaardere aansluiting aan te vragen, zet je de opslagcapaciteit in je voertuigen in om pieken lokaal op te vangen. Dat scheelt wachttijd en investeringskosten.

De waarde hangt direct samen met de mate waarin je de teruglevering coördineert. Eén voertuig dat af en toe teruglevert is een leuk experiment. Een heel wagenpark dat gecoördineerd laadt en teruglevert op basis van energieprijzen, verbruikspatronen en netcapaciteit is een serieuze financiële hefboom.

Waarom bidirectioneel laden niet werkt zonder aansturing

Bidirectioneel laden toevoegen aan een depot of bedrijfspand is niet een kwestie van de juiste laadpalen neerzetten. Zonder centrale aansturing mist de coördinatie.

Een voertuig dat teruglevert terwijl een ander voertuig tegelijk laadt, veroorzaakt onnodig hoge stromen op je interne net. Een voertuig dat ’s ochtends heeft teruggeleverd en vervolgens te weinig lading heeft voor de geplande rit, is een operationeel probleem. En een wagenpark dat ongecoördineerd teruglevert op het net, genereert minder flexibiliteitswaarde dan een wagenpark dat collectief op het juiste moment reageert.

Hier komt energiemanagement in beeld. Een EMS dat je voertuigen, laadpalen, zonnepanelen en eventuele batterijopslag als één systeem aanstuurt, bepaalt per moment wat de optimale verdeling is: welk voertuig laadt, welk voertuig levert terug, en hoeveel vermogen elke richting op gaat. Het systeem houdt rekening met vertrekschema’s, energieprijzen, de status van je netaansluiting en de laadtoestand van elk voertuig.

Tibo Energy werkt met logistieke partijen als Lidl, GXO, Van den Broek Logistics en LVS aan precies dit vraagstuk: het slim afstemmen van dynamisch laden op depots waar de netcapaciteit beperkt is en elk kilowattuur telt.

Ontdek wat bidirectioneel laden oplevert voor jouw locatie

Wil je weten wat bidirectioneel laden in combinatie met een EMS oplevert voor jouw locatie? Plan een demo en we laten zien hoe het er in de praktijk uitziet.

Veelgestelde vragen

Slim laden stuurt het moment en het vermogen waarmee een voertuig laadt, bijvoorbeeld op basis van energieprijzen of beschikbare netcapaciteit. De stroom gaat daarbij in één richting: van net naar batterij. Bidirectioneel laden voegt de tegenovergestelde richting toe: het voertuig kan ook stroom afgeven. Slim laden is daarmee een voorwaarde voor bidirectioneel laden, en in de praktijk vallen ze samen in één systeem.

Extra laad- en ontlaadcycli veroorzaken slijtage, maar de impact hangt sterk af van hoe het wordt aangestuurd. Ondiepe, goed getimede cycli hebben een beperkt effect op de batterijlevensduur. Een EMS dat rekening houdt met de laadtoestand en het gebruiksprofiel van elk voertuig, beperkt de degradatie tot een niveau dat voor de meeste zakelijke toepassingen acceptabel is.

Nee. Het voertuig moet zowel de hardware (omvormer die twee kanten op werkt) als de software aan boord hebben die teruglevering ondersteunt. Dat verschilt sterk per merk en model. Het aanbod groeit, mede doordat ISO 15118-20 breed wordt overgenomen, maar controleer bij aanschaf of lease altijd de specificaties.

Ja. Een reguliere slimme laadpaal kan alleen stroom leveren, niet ontvangen. Voor bidirectioneel laden heb je een laadpaal nodig die is uitgerust met een bidirectionele omvormer. De AFIR-verordening schrijft voor dat nieuw geplaatste DC-laadpunten in de EU voorbereid moeten zijn op bidirectionele communicatie.

Bij V2B blijft de teruggeleverde stroom achter je eigen meter: het voertuig voedt je gebouw of laadplein. Bij V2G gaat de stroom het openbare net op, wat handel op flexibiliteitsmarkten mogelijk maakt maar ook afstemming met de netbeheerder en een passend contract vraagt. Veel bedrijven beginnen met V2B vanwege de lagere complexiteit en groeien door naar V2G wanneer de volumes en contracten dat rechtvaardigen.

Volg ons

Het beste spul staat in de nieuwsbrief

Blogs zijn de samenvatting. Abonnees krijgen de diepere analyses, de eerlijke meningen en de inzichten die we niet zomaar overal delen. Meld je aan en blijf op de hoogte.