share this post

on this page

De business case voor een batterij of een laadplein begint bijna altijd in Excel. Jaarverbruik erin, een aanname over de piek, een prijs per kWh, en onderaan rolt er een terugverdientijd uit. Het is een nette berekening. Iedereen aan tafel knikt.

Alleen rekent die berekening met gemiddelden. En je energierekening rekent met kwartieren.

Daar zit het gat waar investeringen in verdwijnen. Niet omdat iemand slecht rekent, maar omdat een jaartotaal niet laat zien wanneer je piek valt, hoe vaak, en wat er precies gebeurt als je laadpalen en je koeling elkaar op een dinsdagmiddag in maart tegenkomen. Een energiesimulatie doet dat wel.

TL;DR

Een energiesimulatie vertaalt je eigen meetdata naar een doorgerekend scenario, zodat je vóór de investering weet wat een asset oplevert en hoe groot hij moet zijn.

  • Een Excel-berekening werkt met gemiddelden, terwijl je kosten worden bepaald door kwartierpieken en fluctuerende prijzen
  • De uitkomst is een vergelijking: je huidige situatie tegen het scenario met de nieuwe asset, en het verschil daartussen is je jaarlijkse opbrengst
  • Te groot inkopen kost onnodig kapitaal, te klein inkopen lost je piekprobleem niet op. Beide zie je alleen vooraf als je op kwartierniveau rekent
  • Steeds meer bedrijven hebben een contract met verschillende capaciteitslimieten per dagdeel, en dat is niet meer in één cel te vatten
  • De simulatie laat ook zien of een zwaardere netaansluiting überhaupt nodig is, of dat sturing genoeg is
  • Werk je als installateur of energieadviseur, dan draaien we de simulatie samen met jou, zodat je aanbieding op cijfers uit de klantsituatie staat

Rekenen op onderbuik is duur. Rekenen op je eigen data is gratis.

Wat een energiesimulatie precies is

Een energiesimulatie bouwt een virtuele kopie van je locatie: je netaansluiting, je verbruik, je zonnepanelen, je laadpalen, je koeling of productieproces. Vervolgens laat je daar een scenario op los. Wat gebeurt er als ik een batterij van 300 kWh toevoeg? En van 600 kWh? Wat als ik vier snelladers bijplaats, maar mijn aansluiting hetzelfde houd?

Het verschil met een spreadsheet is dat de simulatie rekent op de tijdstippen waarop het gebeurt. Niet “we verbruiken 1,2 GWh per jaar”, maar 35.040 kwartieren met elk hun eigen verbruik, opwek, prijs en netlimiet. Die resolutie is precies waar het geld zit, want een piek van tien minuten op het duurste moment van het jaar bepaalt je piekkosten voor de hele maand.

Onder de motorkap is dit dezelfde techniek als een digital twin. Het model is het middel, niet het doel. Wat je eruit wil halen is één antwoord: rendeert dit, en bij welke omvang.

Generated with AI

Waarom een Excel-berekening je business case scheeftrekt

Spreadsheets zijn niet fout. Ze zijn alleen te grof voor beslissingen van deze grootte. Vijf plekken waar het misgaat:

  • Gelijktijdigheid. Een sheet telt vermogens bij elkaar op. In de praktijk piekt je koeling niet op hetzelfde moment als je laadpalen, en soms juist wel. Dat verschil bepaalt of je batterij te klein is of overbodig.
  • Prijsdynamiek. Met een gemiddelde kWh-prijs verdwijnt precies de spreiding waar een batterij zijn geld verdient. Op negatieve prijsmomenten kan slim sturen zelfs geld opleveren zonder extra hardware.
  • Statische netlimiet. Steeds meer bedrijven hebben een contract met verschillende capaciteitslimieten per dagdeel, bijvoorbeeld lager tijdens piekuren en ruimer ’s nachts. Eén vast getal in een cel dekt dat niet.
  • Sturing wordt niet meegerekend. De meeste business cases rekenen de asset door zonder de aansturing. Maar een batterij zonder peak shaving en load balancing haalt een fractie van zijn potentieel.
  • Uitschieters verdwijnen. Een gemiddelde vlakt precies die twintig kwartieren per jaar af die je overschrijdingen veroorzaken.

Spreadsheets zijn niet fout. Ze zijn alleen te grof voor beslissingen van deze grootte. Vijf plekken waar het misgaat:

Te groot en te klein kosten allebei geld

Bij te klein voelt het pijnlijk logisch: je hebt geïnvesteerd en je overschrijdt nog steeds je gecontracteerd vermogen. Het probleem is niet opgelost, de rekening loopt door.

Te groot voelt veilig, maar is even duur. Je legt kapitaal vast in kilowattuur die nooit gebruikt worden, je hebt meer ruimte en meer veiligheidsvoorzieningen nodig, en je terugverdientijd rekt op. Bij batterijen kan de fysieke omvang ook nog het vergunningstraject raken, dus overdimensioneren is niet alleen financieel onhandig.

De simulatie geeft je hier een bandbreedte in plaats van een gok. Je ziet welke omvang je overschrijdingen dekt en waar de extra capaciteit niets meer oplevert. Vertaald naar geld: vanaf welk punt de investering per extra kilowattuur harder stijgt dan de besparing die je ervoor terugkrijgt. Dat punt is de kern van je business case, en het is voor elke locatie anders.

Tibo EMS als oplossing voor bedrijven

Generated with AI

Wat er uit een simulatie komt, en hoe je het leest

Een simulatie levert geen advies op maar een vergelijking. Je zet minimaal twee doorrekeningen naast elkaar: je huidige situatie, en de situatie met de nieuwe asset en de bijbehorende sturing. Beide op dezelfde data, hetzelfde jaar, hetzelfde contract.

Waar je dan naar kijkt:

  • Piekkosten. Hoeveel overschrijdingen blijven er over, en wat kosten die nog. Dit is bij veel bedrijven de grootste post en de snelste winst.
  • Kosten per kWh. Wat je verbruik kost als het naar de goedkope uren schuift in plaats van naar het moment waarop het toevallig gebeurt.
  • Teruglevering en curtailment. Hoeveel eigen opwek je nu wegzet tegen een laag of negatief tarief, en hoeveel daarvan je in het nieuwe scenario zelf gebruikt of opslaat.
  • Netcapaciteit. Of je binnen je gecontracteerd vermogen blijft, en dus of een verzwaringsaanvraag nog nodig is.

Het verschil tussen die twee doorrekeningen is je jaarlijkse opbrengst. Zet die tegenover de investering en je hebt een terugverdientijd die is opgebouwd uit kwartierdata in plaats van uit een aanname. Dat is wat “rendeert het” in de praktijk betekent: niet een percentage uit een vuistregel, maar een verschil tussen twee scenario’s op je eigen meetdata.

Draai je vervolgens dezelfde vergelijking nog een paar keer met een andere omvang, dan zie je de curve. Bij de eerste stappen daalt je terugverdientijd hard, daarna vlakt het af, en op een bepaald punt loopt het weer op. Je wil de knik, niet de maximale capaciteit.

Wat je nodig hebt om te kunnen simuleren

De input is beperkt en ligt meestal al klaar:

  • Kwartierdata van je netaansluiting over minimaal een jaar, op te vragen bij je meetbedrijf
  • Je energiecontract, inclusief gecontracteerd vermogen en tariefstructuur
  • Een lijst van je bestaande assets met hun vermogens
  • Een beeld van wat je wil toevoegen, ook als dat nog ruw is
  • Bij laadinfrastructuur: hoeveel voertuigen, welk type lader, en wanneer ze weg moeten zijn

Dat laatste punt wordt vaak onderschat. Bij gedeelde laadinfrastructuur is het laadgedrag bepalender voor de business case dan de laadcapaciteit zelf.

Het opvragen van de meetdata is doorgaans de langste stap. Zodra die er is, gaat het doorrekenen van scenario’s snel, en dat is precies waarom het loont om dit vóór het aanbiedingstraject te doen in plaats van ernaast.

Werk je als installateur of energieadviseur? Dan verandert dit je aanbieding

Een simulatie is geen huiswerk dat je van je klant krijgt. Het is een onderbouwing waar jij je naam onder kunt zetten.

De vraag die vroeg of laat komt, is waarom het 400 kWh moet zijn en niet 250. Met een doorrekening op de data van díe locatie is dat gesprek in twee minuten klaar, en blijft je advies verdedigbaar als de klant er over een jaar op terugkomt. Dat is een ander gesprek dan een voorstel verdedigen op basis van vergelijkbare projecten, hoe goed die ervaring ook is.

Drie dingen die het praktisch voor je oplevert:

  • Je aanbieding staat op cijfers uit de situatie van de klant, niet op een aanname die hij niet kan controleren.
  • Je voorkomt overdimensionering, en daarmee een investeringsvoorstel dat sneuvelt op de prijs terwijl de techniek klopte.
  • Je legt de scope vast voordat je gaat engineeren, dus minder discussie halverwege het project.

Hoe het in de praktijk gaat: we draaien de simulatie samen met jou. Jij kent de locatie, de klant en de installatie, wij kennen het model en de sturing. Je hoeft het dus niet uit te besteden en ook niet alleen uit te zoeken. Wil je weten hoe die samenwerking eruitziet, dan vind je dat op onze partnerpagina.

Praktisch betekent het één ding: laat de simulatie het uitgangspunt zijn voor het bestek, niet een controle achteraf.

Generated with AI

Van simulatie naar praktijk

De simulatie is een berekening op historische data, geen garantie. De uitkomst is een indicatie van wat haalbaar is bij de aannames die je erin zet, en die aannames verdienen dezelfde aandacht als de uitkomst.

Wat de simulatie wel doet, is de sprong naar de uitvoering kleiner maken. Je gaat niet van een spreadsheet naar een bestelling, maar van een doorgerekend scenario naar een energiemanagementsysteem dat datzelfde scenario gaat aansturen. Hetzelfde model, dezelfde grenzen, alleen nu op live data. En als je verbruik verandert of je voegt een asset toe, reken je opnieuw door voordat je iets koopt.

Voor bedrijven die vastzitten op netcapaciteit is er nog een uitkomst die vaak wordt overgeslagen: soms blijkt uit de simulatie dat een zwaardere aansluiting niet nodig is. Sturing binnen je huidige aansluiting is dan goedkoper en sneller dan wachten in de wachtrij, en het maakt de deur open naar congestiemanagement.

De netbeheerders zeggen dit zelf, alleen dan anders geformuleerd. De landelijke capaciteitskaart laat zien waar nog ruimte op het net zit, maar Enexis waarschuwt er expliciet bij dat die gegevens een indicatie zijn en dat je er geen investeringsbeslissing op moet baseren waarvoor extra vermogen nodig is. Met andere woorden: de kaart vertelt je hoe het net erbij staat, niet wat jouw locatie nodig heeft. Dat tweede moet je zelf doorrekenen.

Eerst de cijfers, dan de schop in de grond

Een investering in een batterij of laadplein is te groot om op aannames te baseren, en te goed doorrekenbaar om dat te hoeven doen. Je data ligt er al. De vraag is alleen of je hem gebruikt vóór of ná de bestelling.

Wil je zien hoe zo’n doorrekening voor jouw locatie uitpakt? In een demo lopen we een simulatie door op echte data, zodat je precies ziet welke keuzes het verschil maken. Twijfel je of er genoeg flexibiliteit in je situatie zit, doe dan eerst de quick check van vier vragen.

Kom je hier als installateur of energieadviseur en wil je dit voor je klanten kunnen inzetten? Dan is de partnerpagina je startpunt.

Veelgestelde vragen

Een energiesimulatie is een doorrekening van je energiesituatie op basis van je eigen kwartierdata. Je bouwt een virtueel model van je locatie en test daarin scenario’s, bijvoorbeeld het toevoegen van een batterij of laadpalen, om te zien wat dat doet met je kosten, je pieken en je netgebruik.

Kwartierdata van je netaansluiting over minimaal een jaar, je energiecontract met het gecontracteerd vermogen, een overzicht van je bestaande assets en een beeld van wat je wil toevoegen.

De uitkomst is een indicatie, geen garantie. De simulatie rekent met je werkelijke historische data, waardoor het realistischer is dan een berekening op jaargemiddelden, maar de kwaliteit hangt af van je data en de aannames die je invoert. Behandel de uitkomst als een onderbouwde bandbreedte.

Door twee doorrekeningen op dezelfde data te vergelijken: je huidige situatie en de situatie met de nieuwe asset en de bijbehorende sturing. Het verschil in piekkosten, kWh-kosten en teruglevering is je jaarlijkse opbrengst. Die zet je tegenover de investering. De terugverdientijd komt dus uit je eigen meetdata en niet uit een aanname of een vuistregel.

Ja, dat is een van de belangrijkste toepassingen. Door verschillende omvangen door te rekenen zie je welke capaciteit je overschrijdingen dekt en vanaf welk punt extra capaciteit niets meer oplevert.

In de praktijk gaat het samen. De installateur of energieadviseur brengt de locatie, de klantsituatie en de installatiekennis in, wij brengen het model en de sturing in. Zo blijft het advies van de adviseur, terwijl de doorrekening klopt op kwartierniveau. Als eindklant hoef je dus niet te kiezen tussen zelf uitzoeken of het volledig uitbesteden.

Ze liggen dicht bij elkaar. De digital twin is het virtuele model van je locatie, de simulatie is wat je met dat model doet: scenario’s doorrekenen. Bij een live energiemanagementsysteem blijft datzelfde model in gebruik voor de dagelijkse aansturing.

Volg ons

Het beste spul staat in de nieuwsbrief

Blogs zijn de samenvatting. Abonnees krijgen de diepere analyses, de eerlijke meningen en de inzichten die we niet zomaar overal delen. Meld je aan en blijf op de hoogte.