share this post

on this page

Je netbeheerder belt met de vraag of je flexibel vermogen kunt aanbieden. Je adviseur noemt het in elke tweede zin. En jij denkt: waarschijnlijk wel, maar hoeveel dan? In kilowatts, voor hoe lang, en zonder dat de productie stilvalt of een truck morgen leeg op de oprit staat.

Die vraag is goed te beantwoorden. Je hebt er geen studie voor nodig, wel je eigen kwartierdata en iemand die weet hoe lang je processen kunnen wachten. Hieronder staan de definitie, de formule en twee rekenvoorbeelden.

TL;DR

Bijna elk bedrijf met een grootverbruikaansluiting heeft flexibel vermogen. Het staat alleen nergens geadministreerd.

  • Flexibel vermogen is het vermogen dat je tijdelijk kunt op- of afregelen om overbelasting van het net te voorkomen
  • Je meet het in kW én in uren: 200 kW die je vijf minuten volhoudt is iets anders dan 200 kW gedurende vier uur
  • Een distributiecentrum met twaalf laadpunten, een batterij en koeling heeft in het rekenvoorbeeld hieronder 910 kW aan flexibel vermogen zitten
  • Bij Liander kost een kilowatt maandpiek in de middenspanning-deelmarkten in 2026 € 3,57 per maand, dus 480 kW piekverlaging is ruim € 20.000 per jaar
  • Bij Liander kun je flexibel vermogen aanbieden vanaf 100 kW op een grootzakelijke aansluiting

Je flexibiliteit is er al. De vraag is of iemand hem aanstuurt.

Wat is flexibel vermogen?

Liander omschrijft het zo: je hebt flexibel vermogen als je tijdens drukke momenten op het net je verbruik of teruglevering tijdelijk kunt verhogen of verlagen. Daarmee help je overbelasting voorkomen.

Drie manieren om dat te doen:

  • Je zonne- of windpark tijdelijk dimmen of juist activeren
  • Pieken in je verbruik naar een ander moment verplaatsen
  • Energieopslag inzetten om te verbruiken of terug te leveren

Belangrijk in die definitie is het woord tijdelijk. Flexibel vermogen betekent niet dat je minder energie gebruikt. Je gebruikt dezelfde energie op een ander moment. De trucks worden nog steeds vol, de koelcel blijft op temperatuur, de batch wordt afgemaakt. Alleen niet allemaal om 08:15.

En dat is precies waarom de meeste bedrijven er meer van hebben dan ze denken. Vrijwel niemand gebruikt zijn volledige aansluitwaarde de hele dag door. De piek zit in een paar kwartieren per maand, en in die kwartieren zit vaak iets dat kan wachten.

Generated with AI

De formule: kW maal uren

Flexibel vermogen wordt bijna altijd in kW uitgedrukt, en dat is de helft van het verhaal. 250 kW aan batterijvermogen dat na twintig minuten leeg is, lost een netcongestieprobleem van twee uur niet op.

Reken dus altijd twee dingen uit per asset:

  • 1
    Hoeveel kW kun je op- of afregelen zonder je proces te raken
  • 2
    Hoe lang kun je dat volhouden

Daarna stapel je de assets op en kijk je wat er overblijft bij een duur van één uur, twee uur en vier uur. Congestiemomenten duren doorgaans een paar uur, dus die drie blokken geven je een bruikbaar beeld.

De uitkomst is geen enkel getal, maar een profiel. En dat profiel verschilt per moment van de dag, per seizoen en per bezettingsgraad. Op een vrijdagmiddag in juli heb je een ander flexibel vermogen dan op een maandagochtend in januari.

Rekenvoorbeeld 1: distributiecentrum

Een voorbeeldlocatie, gebaseerd op een profiel dat we in de logistiek vaak zien:

Rekenvoorbeeld distributiecentrum
Onderdeel
Waarde
Gecontracteerd transportvermogen
1.250 kW
Basislast buiten de piekuren
400 kWKoeling en verlichting
Hoogste maandpiek afgelopen jaar
1.180 kW
Laadinfrastructuur
12 × 150 kWGelijktijdig begrensd op 600 kW
Zon op dak
600 kWp
Batterij
500 kWh / 250 kW

Het opgestelde laadvermogen van 1.800 kW is hoger dan de aansluiting aankan. Dat is gangbaar: een load balancing-laag houdt de som binnen de grens, hier 600 kW.

De piek van 1.180 kW valt tussen 07:00 en 09:00: 400 kW basislast, 600 kW laden en 180 kW voor de sorteerinstallatie die opstart. De zon doet op dat moment niets, want de jaarpiek valt op winterochtenden. PV verlaagt je energierekening, maar niet je ochtendpiek.

Wat kan er weg uit dat kwartier?

  • Laden uitstellen: 600 kW, vier uur. De trucks staan negen uur op de yard en hebben vijf laaduren nodig, dus zit er vier uur schuifruimte in. Wel moet het systeem weten welke truck wanneer weg moet.

  • Batterij ontladen: 250 kW, twee uur. 500 kWh gedeeld door 250 kW, en dat is de theoretische bovengrens. Reken in de praktijk met iets minder door rendementsverlies en reserve.

  • Koeling voorkoelen: 60 kW, één uur. Een graad extra koelen vóór de piek. Optioneel, en alleen als de verantwoordelijke beheerder de bandbreedte vaststelt.

Bij één uur duur: 910 kW flexibel vermogen. Bij twee uur: 850 kW. Bij vier uur: 600 kW.

Je hebt daar 480 kW van nodig om de maandpiek naar 700 kW te brengen, en dat haal je met de laadsessies en de batterij alleen. De rest is marge voor dagen die anders lopen dan gepland.

Bij Liander kost het kW max-tarief in de deelmarkt boven 136 kW in 2026 € 3,57 per kW per maand (tarievenblad grootzakelijk 2026). Haal je die 480 kW elke maand, dan is dat ruim € 20.500 per jaar aan piekkosten. In maanden met een van nature lagere piek valt het voordeel kleiner uit.

Blijft die lagere piek een vol jaar staan, dan kun je je gecontracteerd transportvermogen verlagen van 1.250 naar 800 kW: 450 kW à € 2,29 per maand, ruim € 12.300 per jaar. Ga je binnen twaalf maanden na die verlaging toch één keer over de nieuwe waarde, dan draait de netbeheerder hem terug tot de aanvraagdatum. Verlagen is dus pas verstandig als de sturing de limiet echt handhaaft. Meer daarover in ons artikel over aansluiting verzwaren of slim sturen.

Generated with AI

Rekenvoorbeeld 2: maakbedrijf

Kleinere aansluiting, ander soort flexibiliteit. De locatie heeft een gecontracteerd transportvermogen van 800 kW, een basislast van 250 kW en een hoogste maandpiek van 780 kW. Aan assets: een batterij van 300 kWh en 150 kW, 400 kWp zon op dak en zes personeelsladers van 22 kW.

Hier zit de flexibiliteit vooral in het proces zelf:

  • Batchproces verschuiven: 180 kW, twee uur. Een oven of menglijn die je twee uur later start, mits de productieplanning die ruimte heeft.

  • Batterij: 150 kW, twee uur.

  • Perslucht en koeltoren: 90 kW, dertig minuten. Buffervat vooraf op druk, daarna even niet bijvullen.
  • Personeelsladers: 90 kW, vier uur. Zes laadpunten van 22 kW komen samen op maximaal 132 kW; 90 kW is een realistische gelijktijdige belasting in de ochtend. De auto’s staan er de hele dag, dus dit is de goedkoopste flexibiliteit die je hebt.

Bij één uur duur: 510 kW. Bij twee uur: 420 kW.

De piek zakt van 780 kW naar ongeveer 400 kW, een verlaging van 380 kW. Dat is 380 × € 3,57 × 12, ofwel ruim € 16.000 per jaar bij dezelfde aanname als hierboven: dat je die verlaging elke maand haalt. Meer over de aanpak per processtap staat in ons artikel over piekbelasting verlagen in de maakindustrie.

Warmte- en koude-installaties, warmtepompen en klimaatregeling kunnen mee in dit rijtje. Wij sturen ze aan waar dat gewenst is, altijd in overleg met de gebouwbeheerder en binnen de comfortgrenzen die hij vaststelt. Standaard doen we het niet.

Wat je nodig hebt om het écht te weten

Met de rekenvoorbeelden hierboven kom je een eind, maar drie dingen bepalen of het getal ook in de praktijk klopt.

  • Kwartierdata van een heel jaar. Je piek zit in een handvol kwartieren. Een maandoverzicht laat die niet zien. Vraag je meetbedrijf om de ruwe kwartierwaarden.
  • Procesgrenzen op papier. Hoe lang mag een koelcel oplopen? Welke truck moet om 05:30 weg? Zonder die grenzen is elke flexberekening theorie, en gaat niemand op de operatie een systeem laten sturen.
  • Sturing die het uitvoert. Flexibel vermogen op papier levert nul euro op. Iemand of iets moet elke vijf minuten beslissen welke asset op welk moment bijstuurt, op basis van de prijs, het weer, de verwachte belasting en de laadbehoefte van de volgende ploeg. Handmatig lukt dat niet, en met vaste tijdklokken loop je achter de feiten aan zodra er iets verandert. Tibo EMS herrekent het sturingsschema elke vijf minuten voor de komende 48 uur en houdt de totale belasting binnen de grens die jij instelt.

Bij Enexis in Best leverde die aanpak 45 procent lagere energiekosten en 50 procent minder uitstoot op, zonder extra netcapaciteit aan te vragen.

Generated with AI

Wat je met je flexibel vermogen kunt doen

Kort, want elk van deze routes verdient een eigen verhaal:

Van schatting naar cijfer

De meeste bedrijven onderschatten hun flexibel vermogen, simpelweg omdat niemand het ooit heeft uitgerekend. Met je kwartierdata van vorig jaar bouwen we een digitale kopie van je locatie en draaien we het sturingsschema op je echte verbruik. Je ziet dan hoeveel kW je op welk moment vrij kunt maken, wat dat aan piekkosten scheelt en hoeveel ruimte er overblijft voor uitbreiding.

Wil je weten wat er in jouw aansluiting zit? Plan een demo, dan lopen we je profiel samen door.

Veelgestelde vragen

Flexibel vermogen is het vermogen dat je tijdelijk kunt verhogen of verlagen op momenten dat het druk is op het elektriciteitsnet. Dat kan door opwek te dimmen of te activeren, verbruikspieken te verplaatsen of energieopslag in te zetten. Je gebruikt dezelfde energie, alleen op een ander moment.

Bepaal per asset hoeveel kW je kunt op- of afregelen en hoe lang je dat volhoudt zonder je proces te raken. Tel die vermogens bij elkaar op voor een duur van één, twee en vier uur. Gebruik hiervoor de kwartierdata van een heel jaar, want je piek zit in een klein aantal kwartieren.

Bij Liander kun je flexibel vermogen aanbieden met een grootzakelijke aansluiting groter dan 3×80 ampère, vanaf 100 kW. Voor congestiemanagement worden klanten met 500 kW of meer in een congestiegebied actief benaderd.

Niet als de grenzen vooraf zijn vastgelegd. Je bepaalt zelf hoe ver een koelcel mag oplopen, welke truck wanneer vol moet zijn en welke processen niet aangeraakt worden. Het sturingssysteem opereert binnen die grenzen.

Nee. Laadinfrastructuur, koeling, perslucht en verschuifbare batchprocessen staan er al en leveren op veel locaties het grootste deel van de flexibiliteit. Een batterij voegt vermogen toe dat je op elk moment kunt inzetten, ook als er even niets te verschuiven valt, maar is geen voorwaarde.

Volg ons

Het beste spul staat in de nieuwsbrief

Blogs zijn de samenvatting. Abonnees krijgen de diepere analyses, de eerlijke meningen en de inzichten die we niet zomaar overal delen. Meld je aan en blijf op de hoogte.