Flexibiliteit aanbieden via GOPACS: hoe werkt het?

Netcongestie aanpakken kan op een aantal manieren en één daarvan is flexibiliteit aanbieden op GOPACS. In deze blog bespreken we hoe GOPACS werkt en waarom het een belangrijke rol kan gaan spelen in de toekomst van onze energievoorziening.

Wat is GOPACS?

GOPACS staat voor Grid Operators Platform for Congestion Solutions. Dit platform is ontwikkeld om congestieproblemen in het elektriciteitsnet op te lossen. Congestie ontstaat wanneer de vraag naar elektriciteit of het aanbod ervan het transportvermogen van het netwerk overschrijdt, wat leidt tot file op het elektriciteitsnet. GOPACS biedt een marktplaats waar vraag en aanbod van flexibiliteit elkaar kunnen ontmoeten om netcongestie te voorkomen.

GOPACS is het resultaat van een intensieve samenwerking tussen verschillende Nederlandse netbeheerders en marktpartijen. Netbeheerders zoals TenneT, Stedin, Liander, Enexis en Westland Infra hebben hun krachten gebundeld om een effectieve oplossing voor netwerkcongestie te ontwikkelen. Door gezamenlijk op te treden, kunnen deze partijen gebruik maken van elkaars kennis en middelen, wat leidt tot een efficiënter en betrouwbaarder elektriciteitsnet.

Het platform faciliteert de handel in flexibiliteit, waarbij partijen zoals industriële bedrijven, energieproducenten en andere gebruikers hun capaciteit kunnen aanbieden om het net te ontlasten. Deze flexibiliteit kan zowel in de vorm van vraagsturing als aanbodsturing zijn. Een bedrijf kan bijvoorbeeld tijdelijk minder energie verbruiken of juist extra energie opwekken om aan de vraag te voldoen.

Ons huidige elektriciteitsnet kan onze groei niet aan, maar uitbreiden gaat nog minstens 10 jaar duren. Door oplossingen zoals GOPACS kunnen we die tien jaar overbruggen zonder dat ons elektriciteitsnetwerk bezwijkt of bedrijven klem komen te zitten.

Door de samenwerking tussen netbeheerders en marktpartijen creëert GOPACS een win-winsituatie: de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet wordt verbeterd, terwijl de kosten laag blijven en de integratie van hernieuwbare energiebronnen wordt bevorderd.

Hoe werkt GOPACS?

GOPACS is een samenwerking van Nederlandse netbeheerders voor congestiemanagement. Met dit gezamenlijke platform zetten we flexibel vermogen slim en transparant in om congestie op het elektriciteitsnet te verminderen. GOPACS brengt vraag en aanbod van flexibiliteit bij elkaar en zet dit zo efficiënt mogelijk in op plekken waar tijdelijk ruimtegebrek ontstaat.

Netbeheerders sturen via het platform met redispatch-biedingen en capaciteitsbeperkingscontracten (CBC’s). Marktpartijen passen op het juiste moment hun verbruik of productie aan, precies waar dat nodig is. Zo lost GOPACS congestie gericht op en voorkomt men dat een maatregel op één plek elders op het net een nieuw knelpunt veroorzaakt. Dankzij actuele data is zichtbaar waar congestie dreigt en welke flexibiliteit nodig is. Dat houdt het net in balans én levert bedrijven een vergoeding op voor capaciteit die ze op dat moment niet nodig hebben.

Wat zijn de voordelen van GOPACS?

De toename van duurzame energiebronnen, zoals zonne- en windenergie, heeft een flinke impact op het netwerk. Deze bronnen zijn variabel en moeilijk te voorspellen, wat leidt tot pieken en dalen in zowel vraag als aanbod. Het traditionele elektriciteitsnet is ontworpen voor een constante en voorspelbare stroom van elektriciteit, voornamelijk afkomstig van fossiele brandstoffen. De overgang naar een duurzaam energienetwerk vereist een nieuwe benadering om deze variabiliteit te beheren.

In plaats van kostbare en tijdrovende infrastructuuruitbreidingen, maakt GOPACS gebruik van flexibiliteitsoplossingen. Dit houdt in dat partijen zoals industriële bedrijven en energieproducenten hun elektriciteitsverbruik of -productie kunnen aanpassen op basis van de behoeften van het netwerk. Een fabriek kan er bijvoorbeeld voor kiezen om minder energie te verbruiken tijdens piekuren of een zonne-energie-installatie kan tijdelijk meer energie aan het netwerk leveren.

Deze flexibiliteitsoplossingen bieden meerdere voordelen:

• Kostenbesparing: Het gebruik van bestaande infrastructuur wordt geoptimaliseerd, waardoor de noodzaak voor dure netwerkuitbreidingen afneemt.
• Betrouwbaarheid: Door vraag en aanbod beter in balans te brengen, wordt de stabiliteit van het elektriciteitsnet verbeterd.
• Duurzaamheid: Flexibiliteit helpt bij de integratie van hernieuwbare energiebronnen, wat bijdraagt aan een groenere en duurzamere energievoorziening.
• Vergoeding: Bedrijven ontvangen een vergoeding voor capaciteit die ze op dat moment niet nodig hebben, wat deelname aan het platform financieel aantrekkelijk maakt.

De rol van GOPACS in de energietransitie

GOPACS speelt een essentiële rol in de energietransitie door de betrouwbaarheid en flexibiliteit van het elektriciteitsnet te verbeteren, wat cruciaal is voor de integratie van hernieuwbare energiebronnen. Het platform helpt bij het beheren van netcongestie door marktgedreven flexibiliteitsoplossingen aan te bieden, waardoor partijen zoals industriële bedrijven hun elektriciteitsverbruik kunnen aanpassen om knelpunten te verlichten. Dit voorkomt de noodzaak van kostbare netwerkuitbreidingen.

Daarnaast ondersteunt GOPACS de integratie van variabele hernieuwbare energiebronnen zoals zonne- en windenergie. Door flexibiliteit in vraag en aanbod te stimuleren, kan het platform de fluctuaties in energieproductie en -verbruik effectief beheren, wat bijdraagt aan een stabiel en duurzaam elektriciteitsnet.

En tot slot bevordert GOPACS samenwerking en transparantie tussen netbeheerders en marktpartijen. Dit leidt tot een efficiëntere en meer competitieve markt voor elektriciteit, waarbij kosten worden bespaard door het optimaliseren van bestaande infrastructuur en energieverbruik.