share this post
on this page
Je bedrijventerrein heeft een werkende energiehub op een bedrijventerrein op papier. De techniek staat klaar: zonnepanelen op de daken, een gedeelde batterij, laadpalen voor de trucks. Maar elk bedrijf zit vast aan een eigen transportcontract met de netbeheerder. De optelsom van al die contracten overschrijdt wat het lokale net aankan. Resultaat: wachtlijst, geen extra vermogen, geen groei.
De groepstransportovereenkomst (GTO) doorbreekt die impasse. Het is een contractvorm waarmee meerdere bedrijven gezamenlijk één transportovereenkomst afsluiten met de netbeheerder. Niet op basis van de optelsom van pieken, maar op basis van wat de groep werkelijk tegelijkertijd nodig heeft.
Je energiehub kan technisch en organisatorisch rond zijn, maar zonder het juiste contract met de netbeheerder blijft de beschikbare capaciteit op papier onbereikbaar. De GTO is die ontbrekende schakel.
- Vijf bedrijven met elk 500 kW gecontracteerd vermogen tellen op tot 2.500 kW. Hun werkelijke gelijktijdige piek is 1.800 kW. Een GTO contracteert op die 1.800 kW en maakt 700 kW vrij voor groei.
- Vanaf 1 januari 2027 zijn netbeheerders verplicht de GTO als contractvorm aan te bieden. De eerste contracten lopen nu al, onder meer op Kempisch Bedrijvenpark in samenwerking met Enexis.
- Alle netbeheerders stellen een energiemanagementsysteem (EMS) als voorwaarde. Zonder real-time sturing kun je niet aantonen dat je binnen het groepsvermogen blijft.
- Een GTO is geen snelle oplossing. Je hebt een juridische entiteit nodig, onderlinge afspraken over verdeling en aansprakelijkheid, en telemetrie op elke aansluiting.
- De eerder voorgestelde opslag van factor 1,21 op nettarieven is door de ACM geschrapt. Je betaalt dus geen extra premie voor het gezamenlijke contract.
De GTO maakt van een energiehub op papier een energiehub die contractueel mag functioneren. Bedrijventerreinen die nu starten, pakken capaciteit die anders jaren op de plank blijft liggen.
Waarom individuele transportcontracten niet werken voor een energiehub
Elk bedrijf op een bedrijventerrein sluit standaard een eigen transportovereenkomst af met de netbeheerder. Daarin staat een gecontracteerd transportvermogen (GTV): het maximum aantal kilowatt dat je op elk moment mag afnemen of terugleveren.
Het probleem zit in de optelsom. Een logistiek bedrijf piekt ’s avonds als de trucks laden. De fabriek ernaast draait overdag op vol vermogen. Het kantoor aan de overkant heeft zijn piek rond de lunch. In de praktijk gebruikt bijna niemand tegelijkertijd het volledige gecontracteerde vermogen. Maar het net moet rekening houden met de theoretische situatie dat iedereen dat wél doet.
Een concreet voorbeeld maakt het verschil duidelijk. Stel: vijf bedrijven op een terrein hebben elk 500 kW gecontracteerd. De netbeheerder reserveert 2.500 kW op het lokale station. Maar de hoogste gelijktijdige piek van die vijf bedrijven samen is 1.800 kW. Er is dus 700 kW gereserveerd die nooit tegelijk wordt gebruikt. Die 700 kW staat niet beschikbaar voor het zesde bedrijf dat wil aansluiten, voor de twintig laadpalen die de logistieke dienstverlener wil plaatsen, of voor de batterij die de hub rendabel maakt.
Dat is waar de GTO ingrijpt.
Hoe een groepstransportovereenkomst werkt
Een GTO vervangt de individuele transportcontracten door één gezamenlijk contract tussen de groep en de netbeheerder. De netbeheerder bepaalt op basis van een netplanningsanalyse het groepstransportvermogen: het maximale vermogen dat de groep als geheel mag afnemen of terugleveren.
Drie dingen veranderen. Drie dingen blijven hetzelfde.
Wat je nodig hebt voor een GTO
De GTO is geen formulier dat je invult. Het is het sluitstuk van een traject dat begint bij samenwerking en eindigt bij een werkend systeem. De voorwaarden, zoals beschreven door netbeheerders als Enexis en Stedin:
Het stappenplan van RVO voor energiehubs beschrijft de volledige route van verkenning tot implementatie.
Waarom een EMS verplicht is bij een GTO
De netbeheerder toetst vooraf of de groep kan garanderen dat het groepstransportvermogen niet wordt overschreden. Zonder werkend EMS is die garantie niet te geven.
Stedin formuleert het zo: een EMS gebruikt slimme software die op basis van real-time data en aansturing de opwek, opslag en het verbruik op elkaar afstemt binnen de beschikbare capaciteit. Enexis, Liander en Coteq hanteren vergelijkbare eisen.
Wat dat in de praktijk betekent: het EMS moet op elk moment weten hoeveel vermogen elke deelnemer afneemt, hoeveel de zonnepanelen leveren, hoeveel de batterij kan bijspringen, en of er ruimte is voor de volgende laadsessie. Als de groepslimiet in zicht komt, moet het systeem automatisch ingrijpen. Niet over een kwartier, maar nu.
Op Kempisch Bedrijvenpark in Bladel is dit precies hoe het werkt. Vijf oprichters sloten als eerste een groepstransportovereenkomst met Enexis. De groep is inmiddels uitgebreid naar achttien deelnemers. Tibo EMS bewaakt het gecontracteerde groepsvermogen van 5 MW, verdeelt capaciteit dynamisch tussen de deelnemers en activeert bij piekmomenten gedeelde assets als de batterij en de WKK-installatie.
De kostenverdeling loopt via het ROCC-model: een basislaag voor gedeelde overhead, een handelslaag voor het kopen en verkopen van capaciteit binnen de hub, en een assetlaag voor het gebruik van gedeelde hardware. Het EMS berekent en factureert dit automatisch.
Waar staat de GTO nu?
De juridische basis is gelegd. In december 2025 publiceerde de ACM het definitieve codebesluit waarmee de GTO is opgenomen in de Netcode elektriciteit. Uiterlijk 1 juli 2026 publiceren netbeheerders hun toetsingsprotocollen. Vanaf 1 januari 2027 zijn ze verplicht de GTO als contractvorm aan te bieden.
Het kabinet streeft naar 20 tot 50 groepstransportovereenkomsten in 2026 en 30 tot 60 in 2027. Die aantallen zijn ambitieus. Netbeheer Nederland waarschuwt dat de GTO een complex product is, met technische, juridische en organisatorische randvoorwaarden. Bedrijventerreinen die nu beginnen met de voorbereidingen staan het best gepositioneerd om van de eerste lichting te zijn.
De GTO kan in de toekomst worden gecombineerd met andere instrumenten zoals congestiemanagement en alternatieve transportrechten. De Energiewet, die parallel wordt geïmplementeerd, versterkt de wettelijke basis voor de nieuwe Energiewet en energiehubs.
Past een GTO bij jouw bedrijventerrein?
Een GTO is relevant voor bedrijventerreinen waar meerdere grootverbruikers tegen de grenzen van hun aansluiting aanlopen, waar bedrijven op de wachtlijst staan voor extra vermogen, of waar collectieve investeringen in opwek en opslag alleen rendabel zijn als de capaciteit contractueel gedeeld wordt.
Het is geen kant-en-klare oplossing. Het traject van verkenning tot werkende GTO duurt doorgaans een tot drie jaar. Maar voor terreinen die al samenwerken of al een energiehub verkennen, is de GTO de contractuele schakel die het verschil maakt tussen een goed plan en een werkend systeem.
Benieuwd wat een GTO concreet oplevert voor jouw bedrijventerrein? Wij simuleren op basis van het werkelijke energieprofiel van je terrein hoeveel capaciteit je vrijspeelt, hoeveel je bespaart en hoe snel de investering terugverdient. Vraag een simulatie aan.
Veelgestelde vragen over de GTO
Volg ons
Blogs zijn de samenvatting. Abonnees krijgen de diepere analyses, de eerlijke meningen en de inzichten die we niet zomaar overal delen. Meld je aan en blijf op de hoogte.
